Czy czarna dziura naprawdę mogłaby zjeść planetę?

Gdyby przeleciała dość blisko — tak. Choć czarna dziura o masie Ziemi miałaby wielkość szklanej kulki, a planeta spadająca w jej stronę zostałaby raczej rozgrzana, rozszarpana i rozrzucona niż połknięta w całości.

Czym jest pierwotna czarna dziura?

Czarną dziurą, która mogła powstać w pierwszej sekundzie po Wielkim Wybuchu z wyjątkowo gęstych obszarów, a nie z zapadającej się gwiazdy. Żadnej nie znaleziono; pozostają kandydatem na część ciemnej materii.

Czym jest Wielki Kolaps (Big Crunch)?

Jednym z możliwych końców Wszechświata: przy dostatecznej ilości materii grawitacja zatrzymałaby rozszerzanie i ściągnęła wszystko z powrotem. Pomiary ciemnej energii czynią go mało prawdopodobnym dla naszego Wszechświata, który ma się rozszerzać zawsze.

Dlaczego małe czarne dziury parują?

Stephen Hawking pokazał w 1974 roku, że czarne dziury powinny promieniować przez efekty kwantowe przy horyzoncie. Im mniejsza dziura, tym jest gorętsza i tym szybciej się kurczy; czarnej dziurze o masie gwiazdy zajęłoby to nieporównanie dłużej niż wiek Wszechświata.

Ile jest w obserwowalnym Wszechświecie?

Ma około 93 miliardów lat świetlnych średnicy i mieści mniej więcej 10⁵³ kilogramów zwykłej materii w setkach miliardów galaktyk. Ta zwykła materia to masa, przy której wygrywasz; ciemna materia dodałaby jeszcze mniej więcej pięć razy tyle.

Czy potrzebuję konta albo coś pobierać?

Nie. Gra działa w przeglądarce, rekordy i katalog trzyma tylko na tym urządzeniu, a dźwięk jest syntezowany na bieżąco — nie ma żadnych plików audio.

Big Crunch — gra, w której czarna dziura zjada Wszechświat

Gra o tym, jak wygrywa grawitacja

BigCrunch

Jesteś czarną dziurą o masie góry. Połykaj wszystko, co mniejsze od ciebie, urośnij o czterdzieści rzędów wielkości i zjedz Wszechświat, zanim zgaśnie jego ostatnia gwiazda.

Mysz steruje · klik albo spacja to dżety · P pauza · M dźwięk

Gra o grawitacji, uczciwa co do tego, gdzie oszukuje

Big Crunch zaczyna się od pierwotnej czarnej dziury o masie 5×10¹¹ kilogramów — masie góry w promieniu mniejszym niż proton — a kończy, jeśli dobrze pójdzie, po połknięciu około 1,5×10⁵³ kilogramów: każdego atomu zwykłej materii w obserwowalnym Wszechświecie. Po drodze przechodzisz dziewięć poziomów, od gruzu do kosmicznej sieci, a to, co spotykasz na każdym, wynika z prawdziwej masy, jaką akurat masz.

Gra prowadzi katalog 54 prawdziwych obiektów, od planetoidy, którą NASA celowo zepchnęła z kursu, po najcięższe znane czarne dziury — każdy z jego zmierzoną masą i jednym zdaniem o tym, dlaczego warto go znać. Część gry to fizyka, a część to gra. Ta strona mówi, która jest która.

Co jest prawdziwe

Masa początkowa. 5×10¹¹ kg to mniej więcej masa, przy której czas wyparowania czarnej dziury przez promieniowanie Hawkinga równa się wiekowi Wszechświata. Jeśli pierwotne czarne dziury powstały w Wielkim Wybuchu, te o takiej masie właśnie teraz kończyłyby parowanie.
Katalog. Masa każdego obiektu to wartość opublikowana albo powszechnie cytowany środek przedziału tam, gdzie szacunki się różnią — wszystko, co ma halo ciemnej materii, ma przedział. Granice poziomów też są prawdziwe: ciała ściągają się w kule przy około 10²⁰ kg, a synteza wodoru wymaga mniej więcej 0,08 masy Słońca.
Małe czarne dziury parują. Promieniowanie Hawkinga sprawia, że czarna dziura traci masę, a tempo gwałtownie rośnie, im jest mniejsza. Gra zachowuje ten kształt — czują to tylko najmniejsze dziury — ale ogromnie go przyspiesza, więc początek każdej rundy ma zegar.
Gwiazdy rozwijają się jak nić. Gwiazda, która podejdzie za blisko, zostaje rozciągnięta przez różnicę grawitacji między jej bokami i wyciągnięta w strumień. Astronomowie widzieli około setki takich rozerwań pływowych — każde to rozbłysk w centrum galaktyki.
Dżety. Żerujące czarne dziury wyrzucają dwa strumienie plazmy o prędkości bliskiej prędkości światła, w przeciwne strony — dlatego dżety w grze zawsze występują parami i znoszą nawzajem swój odrzut.
Ćwierknięcie zderzenia. Gdy łączą się dwie czarne dziury, fale grawitacyjne rosną w wysokości i sile aż do chwili, gdy stają się jedną: to „ćwierknięcie”, które LIGO usłyszało w 2015 roku. Złapanie rywala je odtwarza.
Ciemna materia, widoczna po tym, co zagina. Niewidzialne zgęstki, które można znaleźć na późniejszych poziomach, są rysowane tylko jako zniekształcenie światła gwiazd za nimi. Tak naprawdę mapuje się ciemną materię — soczewkowaniem grawitacyjnym, jak w Gromadzie Pocisk.
Kosmiczny zegar. Runda obejmuje Wszechświat od pierwszych galaktyk do końca ery gwiazd, około 10¹⁴ lat od teraz, gdy dopalą się ostatnie czerwone karły. Zegar jest logarytmiczny, bo nic w historii kosmosu nie jest rozłożone równo.

Co gra nagina

Twój rozmiar to zasięg, a nie horyzont. Wszystko jest rysowane z rozmiarem proporcjonalnym do pierwiastka sześciennego z masy, żeby planeta i galaktyka zmieściły się na jednym ekranie. Prawdziwy horyzont zdarzeń rośnie proporcjonalnie do masy i jest absurdalnie mały: horyzont Ziemi miałby wielkość szklanej kulki.
Prawdziwe czarne dziury jedzą niechlujnie. Spadająca materia się rozgrzewa i świeci, a spora jej część zostaje wydmuchana, zamiast wpaść. Gra zalicza ci każdy dotknięty kilogram.
Większość rywali jest zmyślona. Żadna znana czarna dziura nie jest cięższa niż około 10¹¹ Słońc. Od poziomu galaktyk wzwyż ci, którzy cię gonią, są równie fikcyjni jak ty.
Prawdziwy Wielki Kolaps to nie czarna dziura. To cała przestrzeń zapadająca się z powrotem w sobie — w Tunerze dzieje się tak, gdy pokrętło gęstości Ω jest ustawione wyraźnie powyżej jedynki. Tu jest wersja, w której to twoja wina.
Nic tu nie porusza się z właściwą prędkością. Wszechświat trwa dziewięć minut, kometa przelatuje przez ekran w sekundę, a galaktyka obraca się na twoich oczach. Czas jest ściśnięty inaczej na każdej skali, żeby na każdej dało się grać.

Zagraj w dowolny wszechświat

W każdy wszechświat zrobiony w Tunerze da się zagrać. Dziewięć pokręteł staje się fizyką gry: silniejsza grawitacja wydłuża zasięg każdej czarnej dziury, gęstszy wszechświat ma więcej do jedzenia, grudkowatość ściska to w ciaśniejsze skupiska, ciemna energia pod koniec rundy odciąga daleką materię, więcej ciemnej materii ukrywa więcej jedzenia, a gorętsza fizyka jądrowa sprawia, że gwiazdy częściej wybuchają. Otwórz dowolny wszechświat w Tunerze i dopisz do adresu tej strony ?u= z jego kodem.

Jest też wszechświat dnia — jedno albo dwa pokrętła przesunięte daleko od naszych ustawień, takie same dla wszystkich — żeby rundy dało się porównać. W Tunerze większość tych wszechświatów umiera na długo przed tym, zanim byłoby co jeść; gra przycina każde ustawienie do grywalnego, a ekran wyniku mówi, jak według Tunera ten wszechświat naprawdę się kończy.

Big Crunch to gra, nie model. Jej masy i katalog są prawdziwe; prędkości, zasięgi i rywale są dostrojone pod rozgrywkę. Nic w niej nie jest dowodem na żadną odpowiedź na pytanie, dlaczego Wszechświat jest taki, jaki jest.

Pytania

Czy czarna dziura naprawdę mogłaby zjeść planetę?: Gdyby przeleciała dość blisko — tak. Choć czarna dziura o masie Ziemi miałaby wielkość szklanej kulki, a planeta spadająca w jej stronę zostałaby raczej rozgrzana, rozszarpana i rozrzucona niż połknięta w całości.
Czym jest pierwotna czarna dziura?: Czarną dziurą, która mogła powstać w pierwszej sekundzie po Wielkim Wybuchu z wyjątkowo gęstych obszarów, a nie z zapadającej się gwiazdy. Żadnej nie znaleziono; pozostają kandydatem na część ciemnej materii.
Czym jest Wielki Kolaps (Big Crunch)?: Jednym z możliwych końców Wszechświata: przy dostatecznej ilości materii grawitacja zatrzymałaby rozszerzanie i ściągnęła wszystko z powrotem. Pomiary ciemnej energii czynią go mało prawdopodobnym dla naszego Wszechświata, który ma się rozszerzać zawsze.
Dlaczego małe czarne dziury parują?: Stephen Hawking pokazał w 1974 roku, że czarne dziury powinny promieniować przez efekty kwantowe przy horyzoncie. Im mniejsza dziura, tym jest gorętsza i tym szybciej się kurczy; czarnej dziurze o masie gwiazdy zajęłoby to nieporównanie dłużej niż wiek Wszechświata.
Ile jest w obserwowalnym Wszechświecie?: Ma około 93 miliardów lat świetlnych średnicy i mieści mniej więcej 10⁵³ kilogramów zwykłej materii w setkach miliardów galaktyk. Ta zwykła materia to masa, przy której wygrywasz; ciemna materia dodałaby jeszcze mniej więcej pięć razy tyle.
Czy potrzebuję konta albo coś pobierać?: Nie. Gra działa w przeglądarce, rekordy i katalog trzyma tylko na tym urządzeniu, a dźwięk jest syntezowany na bieżąco — nie ma żadnych plików audio.